Η Μαρία Ευθυμίου είπε κάτι που, υπό κανονικές συνθήκες, θα έπρεπε να περάσει ως μια απολύτως λογική παρατήρηση. Ότι στην Ελλάδα έχουμε φτάσει να θεωρούμε τη μιζέρια προοδευτικότητα και την αισιοδοξία περίπου πολιτικό αμάρτημα. Και ξαφνικά έγινε ο κακός χαμός. Γιατί, ως γνωστόν, σε αυτή τη χώρα δεν υπάρχει μεγαλύτερη πρόκληση από το να πεις κάτι αυτονόητο και να περιμένεις να το αντιμετωπίσουν ως τέτοιο.
"Όσο πιο μίζερος, γκρινιάρης, μεμψίμοιρος είσαι, τόσο πιο προοδευτικός είσαι", είπε η ιστορικός. Και αντί να σταθούμε στην ουσία, αρχίσαμε να ψάχνουμε ποιος συμφώνησε, ποιος διαφώνησε, ποιος είναι δεξιός, ποιος αριστερός και ποιος κρύβεται πίσω από τις λέξεις. Εντάξει, παιδιά, λίγο έλεος.
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η Ευθυμίου χρειάστηκε στη συνέχεια να εξηγήσει πως δεν καταδικάζει την κοινωνική κριτική, αλλά τη διαρκή γκρίνια που παρουσιάζεται ως ένδειξη προοδευτικότητας. Δηλαδή, να διευκρινίσει το προφανές. Διότι άλλο πράγμα είναι να διεκδικείς το καλύτερο και άλλο να μην αναγνωρίζεις τίποτα καλό, ακόμη κι όταν συμβαίνει μπροστά στα μάτια σου.
"Πως τα βρίσκουν οι βλαμμενοι μεταξυ τους, είναι τρομερο!"
Θυμάστε εκείνη τη θεϊκή ατάκα του Γιάννη Μπέζου στο "Ευτυχισμένοι Μαζί"; "Πώς τα βρίσκουν οι βλαμμένοι μεταξύ τους, είναι τρομερό!". Ε, λοιπόν, κάθε φορά που παρακολουθώ μία από αυτές τις ατελείωτες διαδικτυακές αντιπαραθέσεις, μου έρχεται στο μυαλό. Όχι γιατί όποιος διαφωνεί μαζί μας είναι βλαμμένος, αλλά γιατί έχουμε αποκτήσει μια εκπληκτική ικανότητα να επιβεβαιώνουμε ο ένας τον άλλον και να θεωρούμε αυτή την αμοιβαία επιβεβαίωση απόδειξη ευφυΐας.
Ένας αριστερός μιλάει σε αριστερούς, όλοι χειροκροτούν και οι υπόλοιποι είναι περίπου ηλίθιοι. Ένας δεξιός μιλάει σε συντηρητικούς, γίνεται ακριβώς το ίδιο και οι απέναντι είναι επίσης ηλίθιοι. Τέλεια! Έχουμε καταφέρει να είμαστε όλοι πανέξυπνοι μέσα στην παρέα μας και όλοι βλάκες έξω από αυτήν.
Μόνο που η αλήθεια δεν λειτουργεί με χειροκροτήματα, likes και ιδεολογικές παρέες. Το ότι συμφωνούν μαζί σου δέκα άνθρωποι δεν σημαίνει απαραίτητα πως έχεις δίκιο. Μπορεί απλώς να κάνετε παρέα.
Δεν χρειαζεται να συμφωνουμε σε ολα για να αναγνωρίζουμε το σωστο!
Και ξέρετε κάτι; Εμένα μου αρέσει ο Άδωνις Γεωργιάδης όταν τα χώνει, όταν μπαίνει με φόρα σε μια συζήτηση και δεν φοβάται τη σύγκρουση. Αυτό δεν σημαίνει ότι συμφωνώ με κάθε πολιτική του θέση ή ότι οφείλω να τον υπερασπιστώ σε όλα. Σημαίνει απλώς ότι μπορώ να αναγνωρίσω κάτι που μου αρέσει σε έναν άνθρωπο χωρίς να χρειάζεται να αγοράσω ολόκληρο το πολιτικό του πακέτο. Τόσο δύσκολο είναι;
Έχουμε φτάσει, άλλωστε, να φοβόμαστε να συμφωνήσουμε με κάποιον που θεωρούμε πολιτικά απέναντί μας. Όχι επειδή διαφωνούμε πραγματικά με αυτό που λέει, αλλά επειδή φοβόμαστε τι θα υποθέσουν οι άλλοι για εμάς. Δηλαδή, αν ο Άδωνις πει κάτι σωστό, πρέπει ντε και καλά να διαφωνήσω επειδή είναι ο Άδωνις; Αν ένας αριστερός κάνει μια εύστοχη παρατήρηση, πρέπει ένας δεξιός να την απορρίψει αυτομάτως; Από πότε η κοινή λογική απέκτησε κομματική ταυτότητα;
Και, κυρίως, επιμένω να βλέπω τα καλά που συμβαίνουν γύρω μας. Να αναγνωρίζω την πρόοδο, τις προσπάθειες, τις μικρές και μεγάλες νίκες μιας κοινωνίας που έχει προβλήματα, αλλά δεν αποτελεί και έναν ατελείωτο τόπο δυστυχίας. Δεν είναι όλα υπέροχα. Αλλά δεν είναι και όλα χάλια.
Έχουμε μπερδέψει την κριτική σκέψη με τη μόνιμη δυσαρέσκεια. Σαν να είναι πιο έξυπνος αυτός που βρίσκει πάντα κάτι αρνητικό. Σαν να είναι αφελής όποιος χαίρεται με μια καλή είδηση. Και σαν να χρειάζεται να αποδείξουμε πόσο προβληματισμένοι είμαστε για να μας πάρουν στα σοβαρά.
Προσωπικά, θα είμαι πολέμιος της μιζέριας όπου κι αν τη συναντήσω. Στην πολιτική, στην τηλεόραση, στη δουλειά, στην καθημερινότητα. Δεν θα απολογούμαι επειδή βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο, ούτε θα παριστάνω τον δυστυχισμένο για να αποδείξω ότι διαθέτω κοινωνικές ευαισθησίες.
Δεν ξέρω αν είναι πιο προοδευτικό να γκρινιάζεις ή να χαμογελάς. Ξέρω όμως ότι δεν πρόκειται να ζητήσω συγγνώμη επειδή αναγνωρίζω όσα καλά συμβαίνουν γύρω μου. Ούτε θα προσποιηθώ ότι διαφωνώ με κάποιον μόνο και μόνο επειδή δεν ανήκουμε στην ίδια πολιτική παρέα.
Ας με πουν δεξιό. Ας με πουν ό,τι θέλουν. Δεν με νοιάζει.
Γιατί η αισιοδοξία δεν είναι πολιτική ταυτότητα. Είναι στάση ζωής. Και, μεταξύ μας, προτιμώ να με πουν δεξιό παρά να χρειάζεται να είμαι μονίμως δυστυχισμένος για να αποδείξω πόσο προοδευτικός είμαι.