Πέντε διαφορετικές κινηματογραφικές ιστορίες, πέντε ταξίδια ανάμεσα στην αγάπη, την ταυτότητα, την απώλεια, την ανθρώπινη απληστία και την ανάγκη για ελευθερία. Από τις δεκάδες ταινίες του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, αυτές είναι οι πέντε που κράτησα περισσότερο.
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι μια σπάνια ευκαιρία να βρεθείς απέναντι σε ιστορίες που δύσκολα θα αναζητούσες μόνος σου. Να παρακολουθήσεις δημιουργούς που πειραματίζονται, να ανακαλύψεις πρόσωπα που δεν γνωρίζεις και να βγεις από μια κινηματογραφική αίθουσα έχοντας κάτι να σκεφτείς, να συζητήσεις ή απλώς να αισθανθείς. Στη φετινή, 67η διοργάνωση, πέντε ταινίες κατάφεραν να ξεχωρίσουν στη δική μου κινηματογραφική διαδρομή. Διαφορετικές ως προς την προέλευση, το ύφος και τη θεματολογία τους, έχουν ωστόσο έναν κοινό παρονομαστή: στο επίκεντρό τους βρίσκεται ο άνθρωπος και η συχνά δύσκολη προσπάθειά του να καταλάβει ποιος πραγματικά είναι και τι θέλει από τη ζωή του.
Don’t Forget the Sunshine – Η ελληνικη οικογενεια δεν αλλαζει ποτε
Συντελεστές: Σκηνοθεσία – Σενάριο: Μάρκο Παπαδόπουλος | Παίζουν: Λυδία Μαρία Μακρίδη, Στεφανία Γουλιώτη, Αλέξανδρος Νικολαΐδης, Μόριτς Τσάισκε, Λαβίνια Γουίλσον | Φωτογραφία: Mink Joester | Μοντάζ: Marisol B. Lima
Η ταινία του Μάρκο Παπαδόπουλου αφηγείται την ιστορία της Μαρίας, μιας νεαρής Ελληνίδας που έχει εγκατασταθεί εδώ και έξι χρόνια στη Γερμανία, προσπαθώντας να χτίσει μια ζωή μακριά από τον τόπο και την οικογένειά της. Ανάμεσα στην καθημερινή εργασιακή ρουτίνα και τις έντονες νύχτες της techno σκηνής, η ηρωίδα μοιάζει να έχει απομακρυνθεί όχι μόνο από τις ρίζες της, αλλά και από τον ίδιο της τον εαυτό. Όταν η άρρωστη μητέρα της και ο μεγαλύτερος αδελφός της ταξιδεύουν από την Ελλάδα για να την επισκεφθούν για πρώτη φορά, οι οικογενειακές ισορροπίες ανατρέπονται. Παλιά τραύματα, ανείπωτα παράπονα και συγκρούσεις που είχαν μείνει σε εκκρεμότητα επιστρέφουν στην επιφάνεια, αναγκάζοντας τη Μαρία να αναμετρηθεί με όσα πίστευε πως είχε αφήσει πίσω της. Με φόντο τη βιομηχανική περιοχή του Ρουρ και τη Θεσσαλονίκη, το Don’t Forget the Sunshine εξερευνά την εμπειρία της μετανάστευσης, την αποξένωση και τη σύνθετη σχέση ανάμεσα στην προσωπική ελευθερία και την οικογενειακή ταυτότητα.
Η Στεφανία Γουλιώτη αφήνει πίσω –για λίγο– το λαμπερό προφίλ της τηλεοπτικής πρωταγωνίστριας και αφήνεται στον ρόλο της Βασιλικής. Αντιμετωπίζει την ασθένεια και το αναπόφευκτο τέλος της ηρωίδας της με μια κυνικότητα που δεν σε αφήνει ούτε στιγμή να πιστέψεις πως αυτή η γυναίκα υποφέρει πραγματικά από μια θανατηφόρο ασθένεια. Η Λυδία Μαρία Μακρίδη, στον ρόλο της Μαρίας, είναι ακριβώς όπως πρέπει: σύγχρονη, χαμένη στον κόσμο των εθισμών της για να καλύψει όσα πιστεύει πως της χρωστάει η ζωή. Και ενδιάμεσα ο υπέροχος –και πολύ επικοινωνιακός– Αλέξανδρος Νικολαΐδης, στον ρόλο του μεγαλύτερου γιου, εκπροσωπεί όλα όσα μπορεί να κουβαλά ο Έλληνας γιος. Η προσπάθεια του Μάρκο Παπαδόπουλου αξίζει προσοχής: συνδέει πολιτισμούς, χώρες, τρόπους ζωής, σεξουαλικές απελευθερώσεις και βαλκανικά στερεότυπα, με παρονομαστή την ελληνική οικογένεια, που παραμένει πατριαρχική ακόμη κι όταν ο πατριάρχης της την έχει ξεχάσει ανεπιστρεπτί.
Flesh and Fuel – Ένας ερωτας στους αυτοκινητοδρομους της Ευρωπης
Συντελεστές: Σκηνοθεσία: Πιερ Λε Γκαλ | Σενάριο: Pierre Le Gall, Camille Perton | Παίζουν: Alexis Manenti, Julian Świeżewski, Armindo Alves De Sa, Julie Duclos | Φωτογραφία: Antoine Cormier | Μουσική: Paul Sabin
Δύο άνδρες, δύο διαφορετικές εθνικότητες και ένας επαγγελματικός κόσμος που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για προσωπική ζωή. Στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Πιερ Λε Γκαλ, ο Ετιέν, ένας Γάλλος οδηγός φορτηγού, γνωρίζει τον Μπάρτος, έναν Πολωνό συνάδελφό του, και ανάμεσά τους γεννιέται ένας έρωτας που καλείται να επιβιώσει στις πιο αντίξοες συνθήκες. Οι ατελείωτες διαδρομές στους ευρωπαϊκούς αυτοκινητόδρομους, οι μοναχικές ώρες μέσα στις καμπίνες των φορτηγών και η σκληρή καθημερινότητα ενός επαγγέλματος που απαιτεί διαρκή μετακίνηση διαμορφώνουν το περιβάλλον της σχέσης τους. Η ταινία δεν περιορίζεται στην ερωτική ιστορία των δύο πρωταγωνιστών, αλλά παρατηρεί και έναν ολόκληρο εργασιακό μικρόκοσμο, με τους άγραφους κανόνες, τις παραδόσεις και τις αντιφάσεις του. Με πρωταγωνιστή τον Αλεξί Μανεντί, το Flesh and Fuel συνδυάζει το κοινωνικό δράμα με το queer σινεμά και έφτασε στη Θεσσαλονίκη έχοντας ήδη διακριθεί στο Φεστιβάλ Καννών με το βραβείο Queer Palm Revelation.
Αν μπορούσα να συνοψίσω την ταινία σε τρεις λέξεις, αυτές θα ήταν: χιούμορ, κάβλα και bromance. Ο Ετιέν ερωτεύεται τόσο εφηβικά τον Μπαρτός, που πολλές φορές οι αντιδράσεις του θυμίζουν τη ματιά ενός 15χρονου που βλέπει τον συνομήλικό του από το άλλο λύκειο να σκάει στο προαύλιο απροειδοποίητα. Οι προβληματισμοί για την αποδοχή σε διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια, η ισότητα στην πράξη αλλά και το αντρικό χιούμορ, που δεν παύει ποτέ να πρωταγωνιστεί, σε βάζουν σε έναν κόσμο αντρικού έρωτα που δύσκολα μπορεί να μη σε συγκινήσει.
TEST – Όταν η εμφανιση γίνεται η μεγαλυτερη φυλακη
Συντελεστές: Σκηνοθεσία: Sam McConnell | Σενάριο: Brock Yurich | Παίζουν: Brock Yurich, Tammy Blanchard, Mike Edward, Paloma Garcia-Lee, Matthew Morrison | Φωτογραφία: Ava Benjamin Shorr | Παραγωγή: Julie Christeas, Daryl Freimark, Brock Yurich
Ο Σαμ ΜακΚόνελ υπογράφει ένα ψυχολογικό δράμα που τοποθετείται στον απαιτητικό και συχνά αδυσώπητο κόσμο του επαγγελματικού bodybuilding. Ο Έντι, ένας νεαρός αθλητής που ζει ακόμη με τη βαθιά θρησκευόμενη μητέρα του, η οποία είναι παράλληλα και προπονήτριά του, έχει αφιερώσει τη ζωή του στην προσπάθεια να κατακτήσει την κορυφή. Ύστερα από μια ακόμη απογοητευτική δεύτερη θέση σε διαγωνισμό, αποφασίζει να ζητήσει τη βοήθεια του Μάικ, ενός έμπειρου bodybuilder που αναλαμβάνει να τον οδηγήσει στα όριά του. Καθώς όμως η σχέση τους γίνεται ολοένα πιο έντονη, η σωματική εξάντληση αποδεικνύεται μόνο μία πλευρά μιας πολύ βαθύτερης εσωτερικής σύγκρουσης. Η καταπιεσμένη επιθυμία, οι κοινωνικές και θρησκευτικές προσδοκίες, η ανάγκη αποδοχής και η εμμονή με τη σωματική τελειότητα συνθέτουν μια ιστορία για την ανδρική ευαλωτότητα πίσω από την εικόνα της απόλυτης δύναμης. Στον κεντρικό ρόλο, ο Μπροκ Γιούριτς, ο οποίος υπογράφει και το σενάριο, ενσαρκώνει έναν άνδρα που προσπαθεί να μεταμορφώσει το σώμα του, την ώρα που δυσκολεύεται να συμφιλιωθεί με τον πραγματικό του εαυτό.
Ο Έντι είναι ο Μπροκ Γιούριτς. Εκείνος τον εμπνεύστηκε, τον δημιούργησε, τον έγραψε, τον δούλεψε και τελικά τον υλοποίησε. Εκθαμβωτικός και επιβλητικά σέξι, ο Έντι ακροβατεί ανάμεσα στον ρόλο του καλού γιου, του συνετού χριστιανού, του νέου που ονειρεύεται έναν κόσμο διαφορετικό και του άντρα που μεγαλώνει και θέλει τόσο να νιώθει όσο και να δείχνει σκεύος ηδονής. Όταν η ζωή του οδηγείται στα άκρα εξαιτίας της θέλησής του να καταξιωθεί στον κόσμο του bodybuilding, ο ίδιος φτάνει στο χαμηλότερο σημείο αυτολύπησης, αλλά ταυτόχρονα ανακαλύπτει όσα θα τον κάνουν να κερδίσει την παρτίδα με τους δικούς του όρους. Ναι, η ταινία είναι ένα οφθαλμόλουτρο για το gay κοινό. Δεν είναι όμως μόνο αυτό.
Οβολος – Ποσο κοστίζει τελικα μια φιλία;
Συντελεστές: Σκηνοθεσία – Σενάριο: Κώστας Χαραλάμπους | Παίζουν: Πάνος Βλάχος, Κωνσταντίνος Μπιμπής, Βάλια Παπακωνσταντίνου, Βιργινία Ταμπαροπούλου, Έφη Γούση, Μαρία Οικονόμου | Φωτογραφία: Κατερίνα Μαραγκουδάκη | Παραγωγή: Eyesin Productions
Στη νέα ταινία του Κώστα Χαραλάμπους, η τύχη γίνεται η αφορμή για να αποκαλυφθούν οι πιο σκοτεινές πλευρές των ανθρώπινων σχέσεων. Πέντε φίλοι βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο μιας μεγάλης οικονομικής αλλαγής, όταν ένα δελτίο Τζόκερ αποδεικνύεται κερδοφόρο. Το ερώτημα για το ποιος δικαιούται τα χρήματα μετατρέπεται σταδιακά σε μια σύγκρουση που δοκιμάζει φιλίες, εμπιστοσύνη, προσωπικές αξίες και ηθικά όρια. Η ιστορία τοποθετείται στην Ελλάδα του 2014, σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομική κρίση έχει δημιουργήσει ένα ασφυκτικό περιβάλλον ανασφάλειας, φόβου και κοινωνικής πίεσης. Με πρωταγωνιστή τον Πάνο Βλάχο και ένα πολυπρόσωπο καστ, στο οποίο συμμετέχουν μεταξύ άλλων ο Κωνσταντίνος Μπιμπής, η Βάλια Παπακωνσταντίνου, ο Λεωνίδας Κακούρης και η Στεφανία Γουλιώτη, ο Οβολός επιχειρεί να εξετάσει πώς το χρήμα μπορεί να μεταμορφώσει τις σχέσεις και πόσο εύθραυστες αποδεικνύονται οι ανθρώπινες βεβαιότητες όταν το προσωπικό συμφέρον μπαίνει στη μέση.
Σκληρή, κυνική, ίσως και αδικαιολόγητα πολιτικοποιημένη –τουλάχιστον σε σχέση με τη θεματολογία που πραγματεύεται–, η ταινία καταφέρνει να τοποθετήσει τον Πάνο Βλάχο, ο οποίος παραμένει αψεγάδιαστος ακόμη και σε μια τόσο μίζερη πραγματικότητα, στη θέση ενός ήρωα που δεν ξέρεις αν πρέπει να μισήσεις ή να δικαιολογήσεις. Ο "Οβολός" είναι κυριολεκτικά συγκλονιστικός, γιατί πραγματικά δεν ξέρεις πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος για να κρατήσει τα κεκτημένα του ή να φθονήσει όσα απέκτησε ο άλλος, με θεμιτά ή αθέμιτα μέσα.
Wild Is the Wind – Η επιστροφη στις ρίζες και η διεκδίκηση μιας νεας ζωης
Συντελεστές: Σκηνοθεσία: Eloy Domínguez Serén | Σενάριο: Eloy Domínguez Serén, Meritxell Colell | Παίζουν: Melania Cruz, Xosé Barato, Gonzalo Uriarte, Mónica García | Φωτογραφία: Sara Gallego | Μουσική: Bruno Pernadas | Ελληνική συμπαραγωγή: asterisk*
Στην πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία μυθοπλασίας, ο Ελόι Ντομίνγκεθ Σερέν μεταφέρει την ιστορία του στην αγροτική Γαλικία της Ισπανίας, όπου η Άνα επιστρέφει στο χωριό της έπειτα από τον θάνατο του πατέρα της σε πυρκαγιά. Έχοντας εγκαταλείψει τον τόπο σε ηλικία μόλις δεκαεπτά ετών, σκοπεύει αρχικά να παραστεί στην κηδεία και να επιστρέψει στην πόλη, στον σύντροφό της και στη δουλειά της σε εργοστάσιο. Όμως η επιστροφή αυτή εξελίσσεται σε μια απρόσμενη επανασύνδεση με το παρελθόν. Ένα μεγάλο σχέδιο εγκατάστασης ανεμογεννητριών έχει διχάσει την τοπική κοινωνία, ενώ ο πατέρας της υπήρξε ένας από τους πιο έντονους πολέμιούς του. Καθώς η Άνα αναλαμβάνει ξανά το οικογενειακό συνεργείο και προσπαθεί να αποκαταστήσει το καμένο σπίτι, αρχίζει να κατανοεί βαθύτερα τον αγώνα του πατέρα της και να ανακαλύπτει τη δική της ανάγκη να υπερασπιστεί τον τόπο. Το Wild Is the Wind είναι μια ιστορία για το πένθος, την οικογενειακή κληρονομιά, τη σχέση του ανθρώπου με τη γη και τη δυνατότητα μιας νέας αρχής, ακόμη κι όταν η ζωή μοιάζει να έχει ήδη χαράξει την πορεία της.
Η ιστορία μπορεί να είναι απλή, αλλά δεν είναι όλα εντυπωσιασμός τελικά. Η Άνα γυρνά στις ρίζες της και καταλαβαίνει πως δεν είναι μόνο ο εαυτός της. Αναμετριέται με τους ρόλους της φίλης, της συντρόφου, της κόρης, της διαδόχου και, κυρίως, της γυναίκας. Η ισπανική επαρχία σε μαγεύει και ο τρόπος που η Άνα φέρεται σε κάνει να καταλάβεις πως τελικά οι άνθρωποι δεν είναι μόνο όσα η μοίρα τους όρισε ως κανονικότητα. Είναι κάτι παραπάνω: τα θέλω τους.