Όταν η Angelina Jolie αποκάλυψε το 2013 ότι είχε υποβληθεί σε προληπτική διπλή μαστεκτομή, δεν μοιράστηκε απλώς μία προσωπική της απόφαση, αλλά έφερε στο προσκήνιο για πρώτη φορά σε ένα τόσο μεγάλο παγκόσμιο ακροατήριο όρους όπως BRCA1, κληρονομικός κίνδυνος και γενετική συμβουλευτική. Η επίδραση ήταν μετρήσιμη. Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο BMJ κατέγραψε άμεση αύξηση των εξετάσεων για μεταλλάξεις BRCA στις ΗΠΑ μετά το άρθρο της στους New York Times.
Η δική της περίπτωση διαφέρει από τις υπόλοιπες ιστορίες που ακολουθούν, γιατί η Jolie δεν είχε διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού. Έμαθε ότι έφερε παθογόνο μετάλλαξη στο γονίδιο BRCA1 και επέλεξε την προληπτική χειρουργική. Άλλες γυναίκες εντόπισαν τη νόσο σε μία προγραμματισμένη μαστογραφία, ζήτησαν δεύτερη γνώμη, παρατήρησαν μια αλλαγή στο σώμα τους ή έλαβαν διάγνωση παρά τις πρόσφατες καθαρές εξετάσεις.
Μέσα από αυτές τις διαφορετικές διαδρομές, η δημόσια συζήτηση μπορεί ορισμένες φορές να αποκτήσει μεγαλύτερη ακρίβεια. Πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία, υποτροπή και μεταστατικός καρκίνος του μαστού περιγράφουν διαφορετικές πραγματικότητες και απαιτούν διαφορετικές ιατρικές αποφάσεις.
Η Angelina Jolie και η κληρονομικότητα
Η Angelina Jolie έγραψε το 2013 στους New York Times ότι οι γιατροί της είχαν υπολογίσει τον προσωπικό της κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού στο 87% και καρκίνου των ωοθηκών στο 50%. Η μητέρα της, Marcheline Bertrand, είχε πεθάνει από καρκίνο των ωοθηκών σε ηλικία 56 ετών.
Η ηθοποιός υποβλήθηκε σε προληπτική αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή και αποκατάσταση. Δύο χρόνια αργότερα αποκάλυψε ότι είχε προχωρήσει και σε αφαίρεση των ωοθηκών και των σαλπίγγων. Οι συγκεκριμένες επεμβάσεις αφορούν γυναίκες με τεκμηριωμένο πολύ υψηλό κίνδυνο και αποφασίζονται έπειτα από γενετική συμβουλευτική και εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση.
Σύμφωνα με το αμερικανικό National Cancer Institute, η αμφοτερόπλευρη προληπτική μαστεκτομή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού κατά τουλάχιστον 95% στις φορείς παθογόνων μεταλλάξεων BRCA1 ή BRCA2, χωρίς ωστόσο να τον εξαλείφει απολύτως.
Η Olivia Munn και η εξέταση που ακολούθησε μια καθαρή μαστογραφία
Η ιστορία της Olivia Munn έφερε στο προσκήνιο ένα διαφορετικό εργαλείο. Στις αρχές του 2023 η ηθοποιός είχε υποβληθεί σε μαστογραφία χωρίς ύποπτα ευρήματα και σε γενετικό έλεγχο 90 γονιδίων, με αρνητικό αποτέλεσμα.
Η γυναικολόγος της υπολόγισε στη συνέχεια τον συνολικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού με ένα ειδικό μοντέλο αξιολόγησης. Το ποσοστό έφτασε το 37,3%, οδηγώντας σε μαγνητική τομογραφία, υπέρηχο και βιοψίες. Οι εξετάσεις αποκάλυψαν επιθετικό καρκίνο τύπου luminal B και στους δύο μαστούς. Μέσα στους επόμενους δέκα μήνες η Munn υποβλήθηκε σε τέσσερις επεμβάσεις, μεταξύ των οποίων αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή.
Η ίδια ενθάρρυνε αργότερα τη μητέρα και την αδερφή της να κάνουν αντίστοιχη αξιολόγηση. Το 2025 ανακοίνωσε ότι και η μητέρα της είχε διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο, έπειτα από μαγνητική τομογραφία που ακολούθησε καθαρή μαστογραφία.
Η Linda Evangelista και οι δύο διαγνώσεις μέσα σε πέντε χρόνια
Η πρώτη διάγνωση της Linda Evangelista έγινε το 2018 κατά την ετήσια μαστογραφία της. Αρχικά υποβλήθηκε σε ογκεκτομή, όμως τα χειρουργικά όρια δεν κρίθηκαν επαρκή και επέλεξε αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή.
Τον Ιούλιο του 2022 παρατήρησε ένα εξόγκωμα στην περιοχή του θωρακικού μυός. Οι εξετάσεις αποκάλυψαν νέα εμφάνιση της νόσου και ακολούθησε νέα θεραπεία. Η Evangelista κράτησε την περιπέτειά της ιδιωτική για χρόνια και μίλησε δημόσια το 2023. Αργότερα παρουσίασε τις ουλές των επεμβάσεών της σε φωτογράφιση, εξηγώντας ότι αποτελούν μέρος της ιστορίας του σώματός της.
Η Rita Wilson και η δεύτερη γνώμη που άλλαξε τη διάγνωση
Η Rita Wilson παρακολουθούνταν για λοβιακό καρκίνωμα in situ, μία κατάσταση που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διηθητικού καρκίνου. Το 2015, έπειτα από δύο βιοψίες, η αρχική εξέταση του υλικού δεν έδειξε καρκίνο.
Με την παρότρυνση φίλης της ζήτησε δεύτερη παθολογοανατομική γνώμη. Ο δεύτερος ειδικός διέγνωσε διηθητικό λοβιακό καρκίνωμα, εύρημα που επιβεβαιώθηκε και από τρίτο γιατρό. Η Wilson υποβλήθηκε σε αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή και αποκατάσταση. Μιλώντας ανοιχτά, υπογράμμισε πόσο σημαντική μπορεί να αποδειχθεί η επανεξέταση μιας βιοψίας όταν εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες.
Η Kylie Minogue και το φαινόμενο που μελέτησαν οι επιστήμονες
Η Kylie Minogue διαγνώστηκε το 2005, σε ηλικία 36 ετών, αφού είχε αρχικά λάβει καθησυχαστική ιατρική εκτίμηση. Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και χημειοθεραπεία, διακόπτοντας την περιοδεία Showgirl.
Η δημοσιοποίηση της διάγνωσής της είχε άμεση επίδραση στην Αυστραλία. Μελέτη στο Medical Journal of Australia κατέγραψε αύξηση 40% στα ραντεβού για μαστογραφία κατά τις δύο εβδομάδες της έντονης δημοσιότητας. Έξι εβδομάδες αργότερα, τα ραντεβού γυναικών που δεν είχαν εξεταστεί ξανά στο παρελθόν παρέμεναν αυξημένα κατά περισσότερο από το ένα τρίτο. Η επίδραση αυτή έγινε γνωστή ως "Kylie Effect".
Η Christina Applegate και η γνώση του οικογενειακού ιστορικού
Η Christina Applegate διαγνώστηκε το 2008, σε ηλικία 36 ετών. Είχε παρακολουθήσει τη μητέρα της να αντιμετωπίζει δύο φορές καρκίνο του μαστού, ενώ ο δικός της γενετικός έλεγχος έδειξε ότι έφερε μετάλλαξη BRCA1.
Παρότι η νόσος είχε εντοπιστεί στον έναν μαστό, επέλεξε αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή. Το 2017 αποκάλυψε ότι είχε προχωρήσει και σε προληπτική αφαίρεση των ωοθηκών και των σαλπίγγων. Ίδρυσε επίσης τη Right Action for Women, έναν οργανισμό που υποστήριζε οικονομικά γυναίκες υψηλού κινδύνου στην πρόσβαση σε μαγνητικές τομογραφίες και γενετικές εξετάσεις.
Η Cynthia Nixon και η διάγνωση στην προγραμματισμένη μαστογραφία
Η Cynthia Nixon διαγνώστηκε το 2006, σε ηλικία 40 ετών, κατά τη διάρκεια προγραμματισμένης μαστογραφίας. Η μητέρα της είχε επίσης νοσήσει από καρκίνο του μαστού.
Ο όγκος εντοπίστηκε σε πρώιμο στάδιο και η θεραπεία περιλάμβανε ογκεκτομή και ακτινοθεραπεία διάρκειας περίπου έξι εβδομάδων. Αρχικά επέλεξε να μη δημοσιοποιήσει τη διάγνωση, καθώς δεν ήθελε φωτογράφους έξω από το νοσοκομείο κατά τη διάρκεια της θεραπείας της. Μίλησε όμως για την εμπειρία της δύο χρόνια αργότερα και συμμετείχε σε καμπάνιες ενημέρωσης για τον προληπτικό έλεγχο.
Η Kathy Bates και η ζωή με το λεμφοίδημα
Η Kathy Bates είχε αντιμετωπίσει καρκίνο των ωοθηκών το 2003, πριν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού το 2012. Ο έλεγχος για μεταλλάξεις BRCA1 και BRCA2 ήταν αρνητικός, ωστόσο το οικογενειακό ιστορικό της ήταν επιβαρυμένο. Η μητέρα, η θεία και η ανιψιά της είχαν επίσης νοσήσει.
Η ηθοποιός υποβλήθηκε σε αμφοτερόπλευρη μαστεκτομή. Μετά την αφαίρεση λεμφαδένων ανέπτυξε λεμφοίδημα και στα δύο χέρια, μία χρόνια κατάσταση που προκαλεί οίδημα λόγω συσσώρευσης λεμφικού υγρού. Από το 2014 χρησιμοποιεί τη δημόσια παρουσία της για να ενημερώνει γύρω από αυτή τη λιγότερο γνωστή συνέπεια της ογκολογικής θεραπείας.
Η Olivia Newton-John και η πραγματικότητα της υποτροπής
Η Olivia Newton-John διαγνώστηκε για πρώτη φορά το 1992 και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και χημειοθεραπεία. Το 2013 αντιμετώπισε υποτροπή, την οποία αρχικά κράτησε ιδιωτική. Το 2017 ανακοίνωσε ότι ο καρκίνος είχε επιστρέψει και είχε εξαπλωθεί στα οστά.
Η εμπειρία της συνδέθηκε με μια μακρά περίοδο δράσης για την έρευνα, την περίθαλψη και την υποστήριξη των ασθενών. Συνέβαλε στη δημιουργία του Olivia Newton-John Cancer Wellness & Research Centre στη Μελβούρνη, όπου η κλινική θεραπεία συνδυάζεται με υποστηρικτικές υπηρεσίες. Πέθανε τον Αύγουστο του 2022, σε ηλικία 73 ετών.
Η Shannen Doherty και η δημόσια εικόνα του μεταστατικού καρκίνου
Η Shannen Doherty διαγνώστηκε το 2015. Υποβλήθηκε σε μαστεκτομή, χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία, ενώ το 2017 ανακοίνωσε ότι η νόσος βρισκόταν σε ύφεση.
Το 2020 αποκάλυψε ότι ο καρκίνος είχε επιστρέψει ως μεταστατικός, σταδίου 4. Τα επόμενα χρόνια η νόσος εξαπλώθηκε στον εγκέφαλο και στα οστά. Μέσα από τις συνεντεύξεις της και το podcast Let’s Be Clear, μιλούσε συγκεκριμένα για τις θεραπείες, την εργασία, τον φόβο και τις οικονομικές εκκρεμότητες που συνοδεύουν μια προχωρημένη διάγνωση. Πέθανε στις 13 Ιουλίου 2024, σε ηλικία 53 ετών.
Τι ισχύει σήμερα για τον προληπτικό έλεγχο στην Ελλάδα
Το ελληνικό πρόγραμμα "Φώφη Γεννηματά", το οποίο εντάσσεται στο Εθνικό Πρόγραμμα "ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ", καλύπτει γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών και περιλαμβάνει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία. Σε περίπτωση ευρήματος προβλέπονται επίσης δωρεάν κλινική εξέταση και υπερηχογράφημα. Τα παραπεμπτικά αποστέλλονται μέσω άυλης συνταγογράφησης, ενώ οι γυναίκες που δεν την έχουν ενεργοποιήσει μπορούν να εξυπηρετηθούν με τη χρήση του ΑΜΚΑ τους. Το Υπουργείο Υγείας έχει ανακοινώσει τη συνέχιση του προγράμματος έως το 2030.
Η αξιολόγηση του οικογενειακού ιστορικού και του συνολικού ατομικού κινδύνου αποτελεί ξεχωριστή διαδικασία από τον πληθυσμιακό έλεγχο. Το American College of Radiology προτείνει η πρώτη εκτίμηση κινδύνου να γίνεται έως την ηλικία των 25 ετών, ώστε οι γυναίκες που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου να γνωρίζουν εάν χρειάζονται νωρίτερη έναρξη ελέγχου ή συμπληρωματικές εξετάσεις. Ο χρόνος έναρξης, η συχνότητα και το είδος των εξετάσεων καθορίζονται από τον γιατρό με βάση τα προσωπικά δεδομένα κάθε γυναίκας.
Πηγή: www.madamefigaro.gr
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις από την εγχώρια και διεθνή showbiz στο yupiii.gr
