Τη Νάνσυ Ζαμπέτογλου και τον Θανάση Αναγνωστόπουλο συνάντησε ο Μανώλης Κωστίδης, καλεσμένος στον διάσημο καναπέ του "Studio στις 3” που πλέον μεταδίδεται από τον ΣΚΑΪ.
Ο ανταποκριτής του καναλιού του Φαλήρου στην Τουρκία και συγκεκριμένα στην Κωνσταντινούπολη, που πρωταγωνιστεί στις πρωινές εκπομπές του ΣΚΑΪ, κυρίως στο "ΣΗΜΕΡΑ”, μίλησε για τη ζωή του, την τηλεόραση αλλά και τη σύγκριση της καθημερινότητας ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία.
Η καθημερινοτητα στην Κωνσταντινουπολη και οι ατελείωτες ωρες δουλειας
Αρχικά, ο Μανώλης Κωστίδης περιέγραψε το απαιτητικό καθημερινό του πρόγραμμα ως ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη, αποκαλύπτοντας πως η ημέρα του ξεκινά από πολύ νωρίς το πρωί και ολοκληρώνεται αρκετές φορές αργά το βράδυ.
"Από το πρωί ξεκινάμε από το "ΣΗΜΕΡΑ”, μετά σε όλες τις εκπομπές και σίγουρα στο δελτίο. Εμένα η μέρα μου ξεκινά στις 6 που ξυπνάω και τελειώνει γύρω στις 9, για να έχει τελειώσει το δελτίο. Μπορεί να πάει και στις 10 το βράδυ, αν έχουμε καμία ακόμα εκκρεμμότητα. Στο μεσοδιάστημα, έχω κι άλλες υποχρεώσεις στην Πόλη. Ασχολούμαι με την κοινότητα, με την ομογένεια. Τώρα με περιμένουν πώς και πώς. Λείπω πάρα πολλές μέρες, ήταν οι καλοκαιρινές διακοπές, μετά πήγα και στο Παρίσι. Η σύζυγος και η κόρη εγκαταστάθηκαν στο Παρίσι. Και τώρα επιστρέφω στην Πόλη, για να το πάμε σερί…”
"Γεννηθηκα στην Πολη απο Ρωμιους γονείς”
Η συζήτηση πέρασε στη δική του ιστορία και στα παιδικά του χρόνια στην Κωνσταντινούπολη. Ο δημοσιογράφος μίλησε για τη φοίτησή του στα ιστορικά ελληνικά σχολεία της Πόλης, αλλά και για τη δραματική συρρίκνωση της ελληνικής κοινότητας μέσα στις τελευταίες δεκαετίες.
"Εγώ γεννήθηκα στην Πόλη. Από Ρωμιούς γονείς. Ζάππειο, Ζωγράφειο λύκειο. Στο οποίο επιστρέφω τώρα πάλι. Ήρθα σπούδασα εδώ, μετά δουλειά. Και μετά επιστροφή στην Κωνσταντινούπολη για να κάνω ανταποκρίσεις. Τη δεκαετία του 80 ήμασταν 8 με 10 χιλιάδες, τώρα είμαστε 2 χιλιάδες Έλληνες εκεί”.
Για τον ίδιο, όμως, η Ελλάδα υπήρχε στη ζωή του πολύ πριν την επισκεφθεί για πρώτη φορά. Όπως εξομολογήθηκε, στο οικογενειακό του περιβάλλον αποτελούσε κάτι πολύ περισσότερο από έναν τόπο στον χάρτη.
"Για εμάς η Ελλάδα είναι / ήταν ιδέα. Η θεία του πατέρα μου, και τα 5 αδέλφια δηλαδή μαζί με τον πατέρα μου, ακούγαν όλη μέρα Ελληνική Ραδιοφωνία. Μάλιστα, μέσω Ορεστιάδας. Όταν πήγαινες το μεσημέρι να μιλήσεις, σου έλεγα σώπα επειδή ακούγαν ειδήσεις. Δεν ήρθαν ποτέ στην Ελλάδα, δεν ήξεραν τι είναι η Ελλάδα. Και την αγαπούσαν όσο περισσότερο μπορείτε να φανταστείτε. Ο παππούς μου είχε έρθει το 1956 και το 1989. Ήταν άλλες οι σχέσεις των χωρών και τα διαβατήρια πιο δύσκολα… Και εγώ για πρώτη φορά ήρθα στην Ελλάδα το 1988 με έναν θεατρικό σύνδεσμο για το Φεστιβάλ Αθηνών με το έργο "11η Εντολή”. Ήμουν β’ γυμνασίου. Για μένα ζούσα ένα όνειρο!”
Γιατί οι γονείς του επελεξαν να παραμείνουν στην Πολη
Ο Μανώλης Κωστίδης αναφέρθηκε και στην απόφαση των γονιών του να μη φύγουν από την Κωνσταντινούπολη, εξηγώντας πως πέρα από τους βιοποριστικούς λόγους υπήρχε ένας πολύ ισχυρός δεσμός με τον τόπο στον οποίο είχαν χτίσει ολόκληρη τη ζωή τους.
"Οι γονείς μου έμειναν στην Κωνσταντινούπολη για βιοποριστικούς λόγους. Ο πατέρας μου είχε τη δική του δουλειά. Και αγαπούσαν και την Πόλη. Εδώ για εκείνους ήταν κάτι άγνωστο. Εκεί ζούσαν, είχαν τους γνωστούς τους, τους πελάτες τους… Πολλοί έμειναν για αυτόν τον λόγο. Και η μητέρα μου ήρθε στην Ελλάδα για εμάς. Και η σύζυγός μου τώρα είναι στο Παρίσι. Αν υπήρχε η δυνατότητα, στην Πόλη θα ζούσαμε όλοι! Αν ήμουν η αδελφή μου και εγώ στην Πόλη, η μητέρα μου εκεί θα ήταν. Σε όλους λείπει. Αν μιλήσεις με τους Κωνσταντινοπολίτες, ρωτούν συνέχεια πώς είναι η Πόλη”.
"Είμαστε πια λίγοι, αλλα είμαστε συγκεντρωμενοι και ενωμενοι”
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ελληνική ομογένεια της Κωνσταντινούπολης, αλλά και στον ρόλο του Οικουμενικού Πατριάρχη ως σημείου αναφοράς για την κοινότητα.
"Τώρα είμαστε πια λίγοι. Είμαστε συγκεντρωμένοι και ενωμένοι, αλήθεια! Πάντα υπάρχει μια γκρίνια, για μικροπράγματα. Στο γενικό πλαίσιο είμαστε ενωμένοι. Μας δίνει το παράδειγμα και ο Πατριάρχης. Όταν υπάρχει ένας θρησκευτικός ηγέτης, που τρέχει περισσότερο από όλους και εσύ προσπαθείς να τον προλάβεις. Υπάρχει μια καθημερινότητα ωραία”.
Ερωτηθείς εάν οι σχέσεις με τους Τούρκους είναι πλέον φιλικές, απάντησε καταφατικά και θυμήθηκε τις πολύ διαφορετικές συνθήκες που επικρατούσαν όταν ήταν παιδί.
"Σήμερα ναι! Αυτό που θυμάμαι πάντα, τη δεκαετία του 80, είναι τη μητέρα μου, επιστρέφοντας από την εκκλησία, να λέει στον πατέρα μου, για πίεση, ότι αυτή την εβδομάδα θα φύγουν 30 οικογένειες. Μετά το Κυπριακό έφευγαν… Και τα τελευταία 20 χρόνια, επί Ερντογάν, σαν ομογένεια ζούμε τα καλύτερά μας χρόνια των τελευταίων δεκαετιών. Υπάρχει μια διαφορετική αντιμετώπιση. Υπάρχει στήριξη. Επέστρεψαν πολλές ακίνητες περιουσίες, άνοιξαν κάποια σχολεία, αλλά είμαστε πια πολύ μικρή κοινότητα. Είδος προς εξαφάνιση! Προσπαθούμε για το καλύτερο…”
Τα 500 αγιασματα, οι εκκλησίες και η ευθυνη της επομενης ημερας
Για τον Μανώλη Κωστίδη, η διατήρηση της παρουσίας της ομογένειας στην Κωνσταντινούπολη αποτελεί πλέον και προσωπική ευθύνη. Μίλησε για τις εκκλησίες, τα αγιάσματα, τα νεκροταφεία και τα ελληνικά σχολεία που εξακολουθούν να λειτουργούν στην Πόλη.
"Είναι μια μεγάλη ευθύνη όλων μας. Και δική σας, πρέπει να έρχεστε στην Πόλη. Έχουμε κληρονομήσει 500 αγιάσματα. […] Και για την Αγία Σοφία θα σου πω. Το 1453 έπαψε να είναι εκκλησία, μετά έγινε τζαμί, μετά μουσείο… Μετά όμως η ελληνική κοινότητα έχτισε δεκάδες εκκλησίες. Οι οποίες είναι ευθύνη μας να τις διατηρήσουμε. Να ανάβουμε το κερί, να προσευχόμαστε. Τα νεκροταφεία μας! Αυτήν την ευθύνη έχουμε, αυτό προσπαθώ μαζί με τη δημοσιογραφία. Θα πρέπει να είναι 300 παιδιά στα ελληνικά σχολεία στην Πόλη”.
Η σταση του για την Αγία Σοφία
Η κουβέντα έφτασε αναπόφευκτα και στην Αγία Σοφία, με τον ανταποκριτή του ΣΚΑΪ να εξηγεί γιατί επέλεξε να αντιμετωπίσει ψύχραιμα τη μετατροπή της σε τζαμί.
"Εγώ με την Αγιά Σοφιά αντέδρασα ψύχραιμα. Δεν είναι ελληνοτουρκικό, είναι θέμα παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Από εκεί και πέρα, εγώ κοιτάω το παρόν και το μέλλον. Σήμερα ασχολούμαι με αυτά που σας είπα. Από εκεί και πέρα, δεν μπορώ να αλλάξω κάποιες αποφάσεις”.
"Παλαιοτερα ρωτουσαν αν είμαστε Ρωμιοί, αν είμαστε Χριστιανοί”
Ο Μανώλης Κωστίδης θυμήθηκε ακόμη τις ερωτήσεις και τα σχόλια που δεχόταν παλαιότερα εξαιτίας της καταγωγής και της θρησκείας του, σημειώνοντας ότι η κατάσταση έχει πλέον αλλάξει σημαντικά.
"Παλαιότερα διάφορα ακούγαμε, ρωτούσαν αν είμαστε Ρωμιοί, αν είμαστε Χριστιανοί. Με πείραζαν αυτά. Δεν μας ήξεραν πολύ καλά. Τώρα πλέον ξέρουν και την ιστορία μας και ποιοι είμαστε. Το θετικό είναι πως επισκέπτονται πολλοί Έλληνες. Και από τα ρεπορτάζ δίνω προφανώς και τα ελληνοτουρκικά, αλλά και τη ζωή στην Πόλη. Τα Χριστούγεννα, το Πάσχα στην Πόλη… έχουν μια άλλη διάσταση. Είναι σπουδαίο! Ήταν πρωτεύουσα δύο αυτοκρατοριών”.
Οι σχεσεις Ελληνων και Τουρκων μακρια απο την πολιτικη
Έχοντας ζήσει επί δεκαετίες ανάμεσα στις δύο χώρες, ο δημοσιογράφος έκανε σαφή διάκριση ανάμεσα στις πολιτικές εντάσεις και στις σχέσεις των δύο λαών στην καθημερινότητά τους.
"Ευτυχώς - και ο ελληνικός και ο τουρκικός λαός παρά τις δυσκολίες που περάσαμε - δεν προέκυψαν προβλήματα στην καθημερινότητα. Κοιτάξτε, ήρθαν 2 εκατομμύρια Τούρκοι τουρίστες στην Ελλάδα και δεν προέκυψε κάποιο πρόβλημα. Αντίστοιχα, περίπου 500 χιλιάδες Έλληνες έρχονται στην Τουρκία κάθε χρόνο. Παρά τις δηλώσεις, τις εντάσεις, δεν προκύπτουν προβλήματα στην καθημερινότητα”.
Όπως υπογράμμισε, οι δύο χώρες κουβαλούν μια βαριά ιστορία, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι οι κοινωνίες τους μπορούν να παραμένουν εγκλωβισμένες αποκλειστικά σε αυτή.
"Είναι πολιτική! Υπάρχει μια ιστορία, δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε και για τους δύο λαούς. Από εκεί και πέρα πρέπει να προχωρήσουμε. Δεν μπορούμε να ζούμε μόνο με την ιστορία. Υπάρχει και το σήμερα! Είναι η ευημερία και η ελευθερία του κόσμου. Με αυτά πρέπει να ασχοληθούμε”.
Τι είπε για τον Ρετζεπ Ταγίπ Ερντογαν
Η συζήτηση πέρασε και στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τον Μανώλη Κωστίδη να εξηγεί γιατί, ανεξάρτητα από την πολιτική αξιολόγηση του προσώπου του, θεωρεί πως έχει ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στη σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας.
"Θεωρώ ότι ο Ερντογάν έχει γράψει μια ιστορία. Υπήρχε η ιστορία του Κεμάλ Ατατούρκ - που οι περισσότεροι τον αγαπούν αλλά υπάρχουν και κάποιοι που δεν τον αγαπούν. Και τον Ερντογάν, ο μακροβιότερος ηγέτης της Τουρκίας, δεν μπορούμε να τον αγνοήσουμε. Συνομιλεί με τον Πούτιν, με όλους τους ηγέτες. Εντός της Τουρκίας έχει μεταβάλει το όραμά του και τους συνεργάτες του… Το "μεγάλος” πολλές φορές παρεξηγείται. Δεν σημαίνει καλός ή κακός. Αλλά είναι ένα όνομα πια τεράστιο, στο εξωτερικό τον ξέρουν όλοι. Θετικά ή αρνητικά… τον ξέρουν”.
"Απο το 2020 εως το 2022 ζησαμε αδιανοητα πραγματα”
Κλείνοντας τη συζήτηση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο Μανώλης Κωστίδης εμφανίστηκε αισιόδοξος ως προς τη δυνατότητα των δύο πλευρών να αποφύγουν μια νέα μεγάλη κρίση, κάνοντας παράλληλα μια ιδιαίτερη αναφορά σε όσα συνέβησαν την περίοδο 2020-2022.
"Να ευχηθούμε πως θα έχουμε ευχάριστες ειδήσεις γιατί έρχεται δύσκολη περίοδος. Θεωρώ ότι και ο Μητσοτάκης και ο Ερντογάν, πάντα φτάνουμε σε κάποια ακραία σημεία, επειδή και οι δύο είναι έμπειροι ηγέτες, γνωρίζουν πως πρέπει να μάθουμε να συνυπάρχουμε. Νομίζω πως θα βρεθεί μια λύση. Με τα σημερινά δεδομένα, από το 2020 έως το 2022 ζήσαμε αδιανόητα πράγματα. Και άλλα πολλά που δεν τα έχουμε βγάλει όλα… Από εκεί και πέρα, σας περιμένουμε!”
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις από την εγχώρια και διεθνή showbiz στο yupiii.gr